دوره و شماره: دوره 10، شماره 39، بهار 1404 (شماره شاپا:۵۵۲۸_۲۶۴۵) 

رویکرد رسانه های عربی به بحران غزه در سال 2023 با تاکید بر الجزیره و العربیه

صفحه 1-23

محمد بهاری، مجتبی زارع اشکذری

چکیده جنگ غزه که در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، به دلیل تلفات انسانی قابل توجه، خسارات گسترده مورد توجه جهانی قرار گرفته است.  طبق گزارش ­ها ده‌ها هزار نفر در طول جنگ اسرائیل علیه غزه کشته شده‌اند. خسارات اقتصادی نیز به همان اندازه قابل توجه بوده است. به طوری که خسارات اقتصادی به میلیاردها دلار رسیده و اقتصاد غزه را که از قبل نیز در وضعیت دشواری قرار داشت، بیشتر فلج کرده است. سوال و هدف بنیادین این پژوهش رویکرد رسانه­ ها بخصوص رسانه­ های عربی قدرتمند منطقه یعنی الجزیره و العربیه به بحران غزه در سال 2023 و ادامه این بحران است. با اتخاذ تحلیل محتوا می­توان گفت که شدت و مقیاس این فاجعه انسانی نیاز به بررسی دقیق‌تر پوشش آن در رسانه‌های بین‌المللی دارد. پوشش جنگ غزه در رسانه‌های جریان اصلی غربی به دلایل مختلف مشکل‌ساز بوده است. بر اساس بررسی موسسه رسانه‌ای الجزیره در ماه ژانویه، عوامل بسیاری مانند روال‌های رسانه‌ای، سیاست‌های سازمانی و سیستم‌های اجتماعی بر پوشش روزنامه‌نگاری این جنگ موثر بوده و بر عمق و غنای روایت‌ها تأثیر گذاشته است. البته باید گفت که رسانه‌های جریان اصلی در رابطه با تولیدات خود در مورد غزه با موانعی از جمله موانع سیاسی، چالش‌های ایدئولوژیک و محدودیت‌های لجستیکی مواجه بوده‌اند. در واقع می­توان گفت که رسانه­ های خبری الحزیره و العربیه در برخی ابعاد همچون مسایل انسانی، حقوق بشر و حقوق کودک، نقض حقوق بین الملل از سوی اسراییل و لزوم توقف جنگ اتفاق نظر داشتند ولی در برخی موارد همچون آینده حماس، نقش امریکا در رفع بحران، آینده جریان مقاومت، صلح ابراهیم و انفکاک رفتار اسراییل با نتانیاهو اختلاف رویکرد داشتند.

بررسی و تحلیل جامعه ‌شناختی انقلاب صنعتی

صفحه 25-48

علی خانی، غفار زارعی

چکیده انقلاب صنعتی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تحولات تاریخ بشری، از اواخر قرن هجدهم در بریتانیا آغاز شد و ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جوامع را دگرگون کرد. این مقاله با رویکرد کتابخانه‌ای و با استفاده از نظریه‌های کلاسیک و معاصر جامعه‌شناسی، به بررسی و تحلیل جامعه‌شناختی انقلاب صنعتی می‌پردازد. هدف اصلی، فهم تأثیرات این پدیده بر تغییرات ساختاری، روابط اجتماعی، فرهنگ و هویت، و پیامدهای بلندمدت آن است. یافته‌ها نشان می‌دهد که انقلاب صنعتی با ظهور سرمایه‌داری صنعتی، طبقات جدید بورژوازی و پرولتاریا را شکل داد و جوامع را از کشاورزی به صنعتی سوق داد، که به افزایش نابرابری‌های طبقاتی منجر شد. در روابط اجتماعی، افزایش تقسیم کار، همبستگی اجتماعی را از مکانیکی به ارگانیکی تغییر داد، اما شرایط سخت کارخانه‌ها به بیگانگی کارگران و غیرشخصی‌شدن روابط انجامید. در بعد فرهنگی، انقلاب صنعتی ارزش‌های فردگرایی و مصرف‌گرایی را ترویج داد و نهاد خانواده و نقش‌های جنسیتی را بازتعریف کرد. این مطالعه با مقایسه دیدگاه‌های نظری، مانند نظریه تضاد طبقاتی مارکس و عقلانی‌شدن وبر، نشان می‌دهد که انقلاب صنعتی پدیده‌ای چندوجهی با فرصت‌ها و چالش‌های اجتماعی بود. محدودیت‌های روش کتابخانه‌ای، مانند نبود داده‌های تجربی، و پیشنهاد­هایی برای بررسی تأثیرات غیرمستقیم انقلاب صنعتی بر جوامع غیرغربی، از جمله ایران، در این مقاله مطرح شده است. این تحلیل، درس‌هایی برای فهم مسائل اجتماعی معاصر ارائه می‌دهد.

تبیین بحران حقیقت و نسبی‌گرایی از منظر پست‌مدرنیسم

صفحه 39-50

سید حسین باقری کلور، آرمین امینی

چکیده مقاله حاضر درصدد است به تبیین و بررسی ابعاد بحران حقیقت و نسبی­گرایی از نگاه جریان فکری پست‌مدرنیسم بپردازد و این موضوع را در تفاسیر مختلف و از دید جریانات و اندیشه‌های مختلف مورد واکاوی وتبیین و تحلیل  قرار دهد تا از این رهگذر به شناخت زوایای پنهان بحران حقیقت و نسبی اندیشی پست‌مدرن نائل شود. با مروری بر ریشه‌ها و هستی‌شناسی جریانات و متفکران پست‌مدرنیسم، به این نتیجه می‌‌رسیم بحران حقیقت در اندیشه پست مدرنیست از چالش‌های اساسی و مناقشه برانگیز است. از مقاله حاضر چنین برداشت ‌می‌گردد که حقیقت در منظر پست‌مدرنیسم نسبی و متکثر و بر پایه درک تجربی و حسی و مناسبات قدرت استوار می­باشد که منجر به بحران و نفی حقیقت مطلق و پوچ‌گرایی و نسبی­گرایی در ساحت اندیشه می‌گردد.