فصلنامه مطالعات منافع ملی

چکیده جان فوران بر آن است که روحانیت شیعه عصر صفوی جزء هیات حاکمه بوده که بعدها کم کم بخشی از آن از دولت فاصله گرفته و در دوران قاجار به مردم متمایل و با طبقه بازار درآمیخته می­شود اما در عصر پهلوی بخاطر میزان بالای وجوهات و دریافتی از بازاریان متمول می­شود. وی معتقد است که در دوران آخرین شاهان صفوی، روحانیت با مقام شیخ الاسلامی ملا محمد باقر مجلسی به طور مستقیم هیات حاکمه را تحت کنترل خود در می ­آورد با این حال در جریان جنبش تنباکو، آشتیانی را محکوم می­کند که در لغو دیگر امتیازات واگذار شده به بیگانگان کوتاهی کرده و در انقلاب مشروطه روحانیان را به واگرایی متهم می­کند. براین اساس این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی ضمن نقد دیدگاه­ های فوران، در صدد است تا به این پرسش پاسخ مناسب دهد که چرا فوران در تحلیل­ های خود نسبت به روحانیت به چنین دیدگاهی دست یافته است؟

چکیده رسانه‌ها و فناوری‌های اطلاعاتی نقشی ضروری در مفهوم جوامع مدرن دارند. اینترنت مانند سایر فناوری ها شکل اجتماعی دارد. با ظهور اینترنت در دهه 1990، گفتمان های اتوپیایی ظهور کردند که اینترنت را به عنوان یک راه حل معجزه آسا برای مشکلات عمده اجتماعی تمجید می کردند. تحقیقات جدیدتر نشان داده است که اینترنت در زندگی روزمره مردم گنجانده شده است و با بافت اجتماعی از قبل موجود ترکیب می شود در حالی که اینترنت منبعی برای جریان آزاد اطلاعات در برخی کشورها و نظام های سیاسی است، می تواند به ابزاری  براتی نظام های سیاسی مستبد برای اقتصادی و اقتصادی نه اهداف دموکراتیک تبدیل شود. این امر قاطعیت زمینه های سیاسی و اجتماعی موجود اینترنت و رسانه های نوین را آشکار می کند. سوال و محور اصلی این پژوهش تاثیرات رسانه های نوین بر فضای سیاسی ایران بخصوص تعامل دولت و شهروندان است. در این راستا با توجه به روش تبیینی، یافته ها نشان می دهد که از یک طرف رسانه ها کارکرد و ظرفیت ها شهروندان بخصوص در چارچوب حکمرانی مطلوب همچون حضور موثر در قدرت، لزوم پاسخگویی دولت، شفافیت و اثر بخشی را  افزایش داده اند. ولی از سوی دیگر رسانه های نوین باعث ایجاد شکاف های نوین همچون شکاف های دیچیتال، بی تفاوتی شهروندان، شکاف بین طبقه متوسط  و سایر طبقات در ایران، انفعال سیاسی و کاهش مشارکت سیاسی اثر بخش شده است.