دوره و شماره: دوره 6، شماره 23، بهار 1400، صفحه 1-168 

رویکرد سیاست خارجی روسیه به پرونده هسته ای ایران

صفحه 1-21

جعفر خلفی، علی طاهرخانی

چکیده سیاست خارجی هر کشوری نسبت به تحولات سایر کشورها اعم از منطقه ای و جهانی مبتنی بر منافع ملی است. اما هر کشوری منافع ملی خود را بر اساس مقتضیات زمانی و مکانی تعریف می کند. چنانکه روسیه در  ابتدای هزاره سوم منافع ملی خود را در راستای تقابل با غرب، بازتولید قدرت روسیه در جهان، نفوذ در مناطق مختلف جهانی و منطقه ای، و... تعریف کرده است. سوال و هدف محوری این پژوهش رویکرد روسیه به پرونده هسته ای ایران است. در تجزیه و تحلیل این سوال به مولفه های تاثیر گذار بر سیاست خارجی روسیه بخصوص در موضوع هسته ای در دو دهه اخیر همچون شخصیت پوتین، تقابل با امریکا گرایی در جهان، جلوگیری از هسته ای شدن جنوب روسیه و ... اشاره شده است. از سوی دیگر می توان در چارچوب نوواقع گرایی عناصری همچون آنارشی بودن نظام بین الملل، لزوم چندجانبه گرایی در سطح بین الملل ، امنیت نوین در منطقه و بازیگری در سطح جهانی با بحران سایر کشورها  مورد توجه  قرار گرفته اند.

جهان پسا کرونا؛ بازخوانش ناسیونالیسم و رویکرد دولت‌ها

صفحه 23-53

عارف بیژن، هیراد مخیری

چکیده ظهور اپیدمی کووید-19 در سال 2020 میلادی در عرصه سیاست جهانی و روابط بین‌الملل مشکلات و چالش‌های غیرقابل‌پیش‌بینی و جدیدی را به ارمغان آورد و دولت‌ها را ناگزیر داشته است که در جهت بازبینی و بازنویسی سیاست‌های داخلی و خارجی خود گام بردارند؛ لذا با توجه به خروجی تدابیر دولت‌ها در این زمینه و با استناد به نظر اغلب اندیشمندان در حوزه‌ی روابط بین­‌الملل، بازخوانش ناسیونالیسم خصوصاً از جانب دولت‌ها قوت ظهور پیدا نموده است. سوالی که مطرح است اینکه بازخوانش ناسیونالیسم برخاسته از جهان پسا-کرونا چه پیامدهایی را در عملکرد دولت‌ها در مناسبات بین‌المللی و داخلی بر جای خواهد گذاشت؟ در جهان پسا کرونا عملکرد دولت‌ها با رویکرد ناسیونالیستی است و در عرصه داخلی عملکرد دولت‌ها به سمت اقتدار­گرایی میل پیداکرده است. هدف اصلی این نوشتار بررسی شکل‌گیری و میل پیدا نمودن رویکرد ناسیونالیستی از جانب دولت‌ها در جهان پسا کرونا با نگاهى عمیم می‌باشد. نویسندگان در این پژوهش با استفاده از روش‌ توصیفی- تحلیلی به این نتیجه دست‌یافتند که می‌توان تأثیرات رویکردهای ناسیونالیسمی دولت‌ها در پسا کرونا را با نگاه به تاثیرات داخلی و جهان بین­الملل ارزیابی نمود.

بررسی قدرت هوشمند جو بایدن در سیاست خارجی آمریکا (ابعاد و رویکرد ها)

صفحه 55-74

پرویز احدی

چکیده قدرت هوشمند به عنوان استراتژی به چالش کشاندن تئوری­های قدرت سخت و نرم با مد نظر قرار دادن دکترین جوزف نای، ارنست ویلسون، به باز تعریف خود توسط جو بایدن و تیم وی به عنوان استراتژی سیاست خارجی آمریکا در راستای حفظ هژمونی آمریکا بر اساس دکترین نای در رابطه با رقبای جهانی و منطقه­ای خود یعنی چین به عنوان تهدید اقتصادی، روسیه به عنوان تهدید نظامی و جمهوری اسلامی ایران به عنوان تهدید منطقه­ای مطرح می­شود. بر این اساس مقاله فوق تلاش دارد ضمن تعریف و تبیین قدرت هوشمند در سیاست خارجی آمریکا بویژه جو بایدن به باز تعریف آن با مد نظر قرار دادن قدرت سخت و نرم یعنی، هدف هوشمند، استراتژی هوشمند در سیاست خارجی آمریکا بپردازد. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از شیوه مطالعه کتابخانه­ای، کوشیده است تا با استفاده از منابع علمی و پژوهشی معتبر به این سوال پاسخ که قدرت هوشمند در سیاست خارجی جو بایدن به چه صورت است؟

مقایسه مکانیسم استیضاح رییس جمهور در نظام سیاسی ایران و ایالات متحده آمریکا

صفحه 75-93

جلال الدین سلیمی

چکیده رئیس جمهور به عنوان رئیس دولت تحت نظارت قوه ی مقننه بوده و در صورت خطا در تصمیم گیری ها از جانب پارلمان تذکر دریافت می کند و یا  مورد استیضاح قرار گرفته و درباره تصمیمات خود و یا ضعف هایی که در دولت وجود دارد توضیحات لازمه را ارائه نماید.  پرسش اصلی این است که چه تفاوت هایی در مکانیسم نظام ریاستی ایران و امریکا وجود دارد ؟ این مقاله در صدد اثبات این فرضیه است که نظام سیاسی با توجه به تعلق آن به بعد ساختاری حکومت و در نتیجه حاکم بودن منطق آن،‌ مفهوم و مصادیق با هم متفاوت است. الگوی ارائه شده در حقوق اساسی کشور ایران و آمریکا نیز متفاوت از دیگری است. تحقیق کنونی با روش کتابخانه ای و به صورت توصیفی- تحلیلی انجام می گیرد .

راهبرد سه گانه عزت، حکمت و مصلحت مقام معظم رهبری در سیاست خارجی

صفحه 95-114

کریم عباسی، رضا نصیری

چکیده رویکرد مقام معظم رهبری به همه موضوعات همچون سیاست خارجی نشات گرفته از مبانی سیاست خارجی در اسلام همچون عدالت، توحید، اصل نفی سبیل و پایبندی به معاهدات بوده است. گرچه در جهت پیشبرد این اهداف و محورها باید متناسب با مقتضیات زمان ومکان الگوهای رفتاری خاصی همچون نرمش، انعقاد قرارداد و.. اتخاذ کرد. هدف و محور اصلی پژوهش بررسی ماهیت الگوهای رفتاری مقام معظم رهبری در سیاست خارجی یعنی عزت، حکمت و مصلحت  در سیاست خارجی است. در تجزیه و تحلیل این سوال، به موضوعاتی همچون کالبد شکافی مفاهیم عزت، مصلحت و حکمت در سیاست خارجی و ارتباط آن با امت گرایی، ظلم ستیزی، گسترش اسلام، مذاکره با دشمنان، نرمش قهرمانانه، منافع ملی، قدرت و نفوذ منطقه ای، امنیت، اقتدار ملی  و....پرداخته شده است

حقوق بشر و تحول در مفهوم امنیت ملی

صفحه 115-132

آرمین امینی

چکیده نحوه تعامل امنیت ملی به عنوان یک متغیر ثابت که دولت ها سعی می کنند در درجه اول به تامین و حفظ آن بکوشند با آزادی بیان و حقوق بشر و هم چنین دموکراسی اهمیت زیادی دارد. هر چند بسیاری از حکومت های توتالیتر سعی کرده اند که به بهانه حفظ امنیت ملی آزادی های فردی و اجتماعی را  محدود سازند ولی بسیاری دیگر از کشورها با تکیه بر مواد 19، 20 و 21  میثاق حقوق- مدنی و سیاسی ضمن احصاء موارد مشخصی از بیانات و نوشته ها  و کنش های سیاسی آنها  از شمول عام آزادی بیان و قلم و رفتار سیاسی که لازمه دموکراسی است مستنثی کرده اند.

واکاوی تعارض استرداد مجرمین با مفهوم حقوق بشر دوستانه اروپایی (ابعاد و رویکردها از طریق بررسی نسبت بین جامعه شناسی پدیدار شناسانه جرم و حقوق بین الملل)

صفحه 133-150

غلامرضا کریمی

چکیده در حقوق بین الملل و جامعه شناسی جرم بر اخراج و همچنین استرداد مجرمین اصول و قواعدی حاکم است،کـه در تمام جهان پذیرفته شده است و اخراج و استرداد مجرمین از جمله مباحث دیرینه در حقوق بین الملل بوده است. دادگاه اروپایی حقوق بشر به عنوان رکن قضایی کنوانسیون اروپایی حقوق بشر در رویه خود در خصـوص برخـی از ایـن تعارضـات آرائی را صادر نموده است. بر این اساس، درنوشتارحاضر تأثیر حقوق بشر مصرح در کنوانسـیون اروپـایی حقوق بشر بر مسئلۀ اخراج و استرداد مجرمین در رویه کشورهای عضو این کنوانسیون با عنایت بـه آراء دیوان حقوق بشر مورد مداقه قرار گرفته است. لکن با اینکه تمامى تمهیدات بازدارنده علیه مرتکبین جرم براى ممانعت از فرار به سایر کشورها و تعقیب کیفرى آنان به کارگرفته می شود، دربسیارى موارد، تبهکاران پس از ارتکاب جرم و قبل ازکشف آن، به طرق مختلف به فرار ازکشورى که در آن مرتکب جرم شده اند، مبادرت می کنند.