فصلنامه مطالعات منافع ملی

چکیده
 ابراهیم متقی[1]
ایرج محمدزاده[2]
 
چکیده:
جهانی ­شدن و عصر اطلاعات تاثیرات مختلفی بر همه کشورها گذاشته است. این تاثیرات در کشورهای در حال توسعه همانند ایران متفاوت از کشورهای دیگر بوده است. تاثیرات امنیتی جهانی شدن بر کشورها با توجه به شرایط داخلی، منطقه ­ای و جهانی همانند قدرت فرهنگی، قدرت رسانه ­ای، قدرت اقتصادی و توانایی فنی بوده است. در این راستا جهانی شدن تاثیرات سخت افزاری و نرم افزاری بر ایران گذاشته است. موضوعاتی از قبیل جنگ سایبری، تشدید بحران هویت، جنگ رسانه­ ای، جنگ نرم، بیوتروریسم، بحران اخلاقی، افراط ­گرایی و براندازی نرم در راستای مولفه­ های امنیتی جهانی شدن در ایران قابل بررسی هستند.



[1]- استاد تمام،گروه علوم سیاسی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
Ebrahim_motaqi@yahoo.com


[2]- کارشناس ارشد علوم سیاسی
A.mohammadzadah@yahoo.com
تاریخ دریافت:6/10/1396- تاریخ پذیرش:19/10/1396
 

چکیده
محسن صادقی[1]
محسن جلیلوند[2]
چکیده:
ایالات متحده امریکا از گذشته تاکنون رویکردهای امنیتی مختلفی نسبت به خاورمیانه از جمله ایران اتخاذ کرده است. این گفتمان­های امنیتی نشات گرفته از شرایط ژئوپلیتیکی ایران، خلیج فارس، جایگاه انرژی، رژیم صهیونیستی، افراط گرایی در منطقه و همچنین نگرش امنیتی کشورهای دیگر از جمله روسیه بوده است. امریکا در چند دهه اخیر گفتمان­های امنیتی مختلفی همچون همگرایی با ایران و مقابله با ایران اتخاذ کرده است. در این راستا الگوهایی همانند عدم نفوذ کمونیسم در ایران، سیاست دوستونی نیکسون، مهار دو­جانبه، همگرایی امنیتی گسترده با کشورهای حوزه خلیج فارس علیه ایران و ایران هراسی و هلال شیعی اتخاذ کرده است. آنچه که از اهمیت خاصی برخوردار است برجسته سازی نگرش­های امنیتی باعث عدم شناخت واقعیت­های ایران از سوی امریکا شده است، که این موضوع در شکل­گیری و افزایش تنش امریکا با ایران تاثیرگذار بوده است.



[1]- دانشجوی دکتری، علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
Mohsen.st14@yahoo.com


[2]- استادیار و عضو هیئت علمی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد هشتگرد، دانشگاه آزاد اسلامی، البرز، ایران
Mohsen_Jalilvand@yahoo.com
تاریخ دریافت:30/10/1396- تاریخ پذیرش: 19/11/1396

چکیده
محمد مهدی صالح[1]
فتحعلی همتی[2]
چکیده:
در عصر جهانی شدن توجه متفکران اسلامی به دموکراسی عناصر آن همانند حقوق بشر و حقوق زنان افزایش یافته است. دلیل آن مطلوبیت دموکراسی در ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در عصر اطلاعات است. به همین دلیل محور آرا متفکران اسلامی موضوعاتی همانند حاکمیت مردم، مشروعیت، حقوق زنان، حق انتخاب، حقوق شهروندی و آزادی است. از این جهت فهم اندیشه­ های تاثیرگذار بر متفکران و جنبش­های سده معاصر اهمتی خاصی دارد. چرا که آرا متفکران و جریان­های کنونی نشات گرفته از متفکرانی همانند سید قطب است. سید قطب معتقد به تشکیل حکومت اسلامی و گسترش ایدئولوژی اسلامی و مخالف استفاده از اندیشه­ ها و نظام­های به عاریت گرفته شده غربی همانند دموکراسی در حکومت اسلامی است.ایشان با نگرشی جامع گرایانه به اسلام معتقد بود که حکومت اسلامی و لوازم آن در متن مقدس و تجربه اسلامی وجود دارد و نیازی به بهره گیری از مفاهیم غربی نیست.




[1] - دانشجوی دکتری، علوم سیاسی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، البرز، ایران
mehdi_350@yahoo.com


[2] - دانشجوی کارشناسی ارشد، علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی،قزوین، ایران
تاریخ دریافت:3/11/1396-  تاریخ پذیرش:28/11/1396

چکیده
حسن شمسینی غیاثوند[1]
 
چکیده:
واژه ناسیونالیسم از دو کلمه national به معنی ملت و ism به معنی اعتقاد تشکیل شده است. این کلمه در زبان فارسی به معنی ملت دوستی و حس استقلال ملی ترجمه شد. بعضی از پژوهشگران معتقدند که این عقیده و باور از همان دوران باستان به صورت سنتی در میان ملتها وجود داشته است. ولی این پدیده در دو قرن اخیر در شکل مدرن آن بعد از انقلاب فرانسه ظاهر شد و منشا بسیاری از حوادث و تحولات در سطوح مختلف در جهان شده است. به طوری که از آن به عنوان بمب سیاسی زمان تعبیر می­کنند. این باور سیاسی که موجب زوال حکومت‌های سنتی و ملوک الطوایفی با ملتها و نژادهای ناهمگون شد، جهان را به شکل ملت­های با ویژگی­های قومی، نژادی و فرهنگی، سیاسی مشترک به همراه دولتهای ملی در آورد. این مکتب سیاسی چندین بار نقشه جهان را تغییر داده است و موجب جنگ­های جهانی ویرانگر شد. برداشت ملتهای مختلف از ناسیونالیسم باعث شکل گیری انواع ناسیونالیسم شد.


[1]- استادیار و عضو هیئت علمی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، قزوین، ایران
shamsini_h@yahoo.com
تاریخ دریافت:26/11/1396-  تاریخ پذیرش:15/12/1396

چکیده
مسعود مطلبی[1]
اردشیر کاظمی[2]
حوریه امجدی[3]
چکیده:
قدرت گفتمان سازی انقلاب اسلامی، اساسی‌ترین مؤلفه‌ نظام جمهوری اسلامی در غلبه بر چالش‌های گوناگون، پیشرفت روزافزون کشور و الهام بخشی آن در منطقه، جهان اسلام و ملت‌های آزاده بوده است. فی الواقع پدیداری و ماندگاری و باروری «اندیشه مقاومت» که امروز به مؤلفه­ ای تعیین کننده و قدرتمند در معادلات منطقه و جهان اسلام تبدیل شده است، یکی از تأثیرات بسیار مهم و راهبردی انقلاب اسلامی است که متأثر از آرمان­ها، ارزش­ها و اندیشه ­های انقلابی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی ایران و تدابیر و تصمیم­های دورنگرانه و استراتژیک مقام معظم رهبری است. با سیری در سپهر فکری و اندیشه­ ای مقام معظم رهبری پی برده می­شود که کلید واژه «مقاومت» از جمله واژگان کلیدی است که در این سپهر فکری از جایگاه ویژه ­ای برخوردار بوده و هست. نوشتار حاضر که با هدف تبیین و شناخت گفتمان مقاومت در سپهر فکری و اندیشه­ ای مقام معظم رهبری به رشته تحریر در آمده است می‌کوشد با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با استناد به عناصر و مؤلفه‌های ایجابی و سلبی«گفتمان مقاومت» در اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری، نقش این گفتمان را در مهندسی و عملیاتی سازی «استکبار ستیزی، نفی نظام سلطه و سلطه‌ستیزی و بیداری اسلامی» در تداوم حیات انقلاب اسلامی به تصویر بکشد.


[1] - استادیار و عضو هیئت علمی،گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، گلستان، ایران  
mmtph2006@yahoocom      


[2] - دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گرایش سیاست گذاری عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران     


[3] - دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گرایش سیاست گذاری عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران  
تاریخ دریافت:2/12/1396-  تاریخ پذیرش:20/12/1396

چکیده
مهرسا مجدی[1]
مالک ذوالقدر[2]
چکیده:
انتخابات ریاست جمهوری در دوران گذشته یک تفاوت عمده بسیار داشت و آن برگزاری مناظره از طریق رسانه ملی بود. این مناظره ­ها که منعکس کننده قدرت کلام نامزدها بود، تأثیر بسیار عمیقی بر ذهنیت مردم گذاشت. این امر در انتخابات سال 92 بیشتر خود را نشان داد، به طوری که یکی از موفقیت­ های حسن روحانی انتقال پیام خوب، تسلط به بیان، داشتن صدای رسا و مهمتر از همه بیان سخنان مردم پسند بود. بخشی از موفقیت روحانی ناشی از عملکرد او در مناظره­ های تلویزیونی بود. موفقیت در مناظره تلویزیونی تا اندازه زیادی به حضور ذهن و قدرت بیان بستگی دارد. با این وجود این سوال به وجود می­ آید که قدرت کلام تا چه اندازه­ای در موفقیت نامزدهای انتخاباتی دوره های یازدهم نقش داشت؟ در جواب باید گفت که زبان و کلام دکتر روحانی به لحاظ نوع گفتار، ایجاد انگیزه در شهروندان، ایجاد نشاط سیاسی، امید برای حل مشکلات و ... باعث کسب آرا شد.


[1]- فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
Mehrsamajdi@gmail.com


[2]-  استادیار و عضو هیئت علمی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
Malek_Zolghader@yahoo.com
 
تاریخ دریافت:28/10/1396-  تاریخ پذیرش: 5/12/1396

چکیده
رضا نصیری[1]
محمدباقر فرهند[2]
 
چکیده:
بحث رقابت و تقابل ایران و عربستان و نوع روابط آنها به چندین دهه گذشته برمی­ گردد و از دوره پهلوی اول تاکنون ادامه داشته است.
همزمان با وقوع بیداری اسلامی در خاورمیانه افزایش تقابل منطقه­ ای بین دو قطب سنتی خاورمیانه یعنی جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی به عنوان دو قدرت منطقه­ای با مشی سیاسی متفاوت، طی سالیان اخیر رقابت شدیدی را جهت بسط نفوذ خویش داشته اند که با وقوع انقلاب­های موسوم به بهار عربی شاهد افزایش تنش­ها میان دو قطب سنتی خاورمیانه بوده­ ایم. تقابل ایران و عربستان یکی از عوامل کلیدی در چشم انداز امنیت خاورمیانه است که امتداد آن هم در منطقه خلیج فارس هم موضوع اعراب و اسرائیل و هم تحولات اخیر یمن مشاهده می­شود.




[1] - دانشجوی دوره دکتری، علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
Rezanasiri1357@yahoo.com


[2]- داشجوی دکتری، علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، البرز، ایران
تاریخ دریافت:15/11/1396- تاریخ پذیرش:17/12/1396