فصلنامه مطالعات منافع ملی

چکیده با توجه به اینکه در هزاره سوم بحران های امنیتی همچون تروریستی بسیار افزایش یافته است، توجه نویسندگان و تحلیل گران به دلایل و خاستگاه تروریسم از چشم انداز  فلسفه سیاسی اعم از فلاسفه کلاسیک و متاخر نیز بیشتر شده است. فلاسفه سیاسی خاستگاه گرایش به امنیت را در انسان شناسی، ماهیت دولت و سعادتمندی انسان ها  جستجو می کنند. سوال و هدف محوری این پژوهش نشانگان تروریسم و امنیت در اندیشه سیاسی هانا آرنت است. با روش تبیینی می توان گفت که بر اساس  اندیشه  سیاسی آرنت همچون توتالیتاریسم می توان گفت که تروریسم خاستگاهی مبتنی بر انسان تنها و فاقد هویت دارد. آرنت استدلال می کند که در حالی که امنیت در دموکراسی های لیبرال سیاسی با توجه چالش های انسانی و اخلاقی  بسیار افزایش یافته  است. گرچه امنیت نوعی «ضدسیاسی» غیر لیبرال و غیر دموکراتیک است. تروریسم به دلیل وضعیت اتمیزه شدن فرد بر آمده از خصلت قانونی و ایدئولژیک توتالیتاریسم و جامعه توده ای و فقدان جامعه مدنی است. در واقع چالش های امنیتی در سطح خرد و کلان محصول روابط نامطلوب انسانی، از خود بیگانگی، انسان رها شده و ابزاری شدن انسان ها و تضاد غرب و  سایر فرهنگ ها است.
تاریخ دریافت: 02/03/1402- تاریخ پذیرش:12/04/1402

چکیده
چکیده:
کشور ایران پیچیدگی ­ها، خصوصیات و شرایط خاصی دارد که از آن جمله می­توان به وجود قدرتمندی ارزش­ های دینی سنت­ها و باز تولید ارزش­های دینی در عصر جهانی شدن اشاره کرد. به همین دلیل اکثر متفکران از چالش سنت و تجدد، انقطاع و گسست در گفتمان مدرنیته در ایران سخن می­ گویند. دیدگاه ­های روشنفکران کنونی ایران را از بعد عرفی شدن می­ توان به دو دسته کلی تقسیم نمود یعنی افکار و اندیشه ­های دنیاگرایی و افکار و اندیشه­ های دنیا پرستی. گفتمان روشنفکران دنیاگرا بیانگر، هماهنگی دین و دنیا ، تحقق آموزه ­های دنیوی اسلام، انفکاک بین دنیا و دنیا، نگرش کارکردی به دین، خصوصی کردن عرصه دین، اخلاقی و سیاسی و نگرش چند سطحی یا لایه ­ای به اسلام می‌باشد. البته باید گفت که نگرش و گفتمان روشنفکران در باب عرفی شدن ایران با اشکالات ساختاری مواجه است. با این توضیح که از یک سو با توجه به ظرفیت و پتانسیل دین از ایران هرگونه تحول مرتبط با دین باشد. عرفی شدن بسترها و خاستگاه ­های متناسب خود را می ­طلبد که در ایران با توجه به قدرت دین عناصر ذهنی ایرانیان و ... شکل نمی­گیرد. عرفی شدن دین در ایران فاقد پشتوانه­ های فلسفی، فکری، دینی و اجتماعی مستحکمی است. تحولات اجتماعی، سیاسی و ... بیانگر تحول از کارکردهای حکومت دینی با توجه به تشکیل حکومت دینی و ورود آموزه ­های دینی به عرصه سیاست و اجرا می­ باشد. دین گفتمان غالب در عرصه­ های مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و همچنین فردی و اجتماعی است. و تمامی لایه ­های معرفتی، الگوی رفتاری و کرداری، ذهنی و آفاقی ایرانیان دینی است.
واژگان کلیدی: ایران، عرفی شدن، معرفت، روشنفکران، جهانی شدن


تاریخ دریافت: 10/08/1401- تاریخ پذیرش15/09/1401

چکیده
چکیده:
جهانی شدن همه ابعاد زندگی انسان ها را تغییر داده است به گونه ای که سبک زندگی شهروندان متحول شده است. یکی از مولفه های سبک زندگی مهاجرت نخبگان اعم از شغلی یا گردشگری است. هدف محوری این پژوهش تاثیرات جهانی بر مهاجرت نخبگان شهروندان به­خصوص کشورهای در حال توسعه است. در این راستا موضوعات مختلفی در ارتباط با تاثیرات جهانی در مهاجرت مورد بررسی قرار گرفته اند. می توان پدیده فرار مغزها در عصر اطلاعات را با توجه به شغل، رفاه، سبک زندگی نوین، دستیابی به امکانات علمی و... در نظر گرفت. بنابراین مهاجرت نخبگان به کشورهای توسعه یافته را از رویکرد بدبینانه و سیاسی  و همچنین رویکرد جهان شدن مورد بررسی قرار داد. در دیدگاه سیاسی نظریه های، مرکز- پیرامون، استعمار نوین، انتقال معکوس تکنولوژی، وابستگی، تعارضات قومی وامنیتی و بحران هویت ارایه می شود. در نگرش جهان محوری نظریه های فناوری های نوین ارتباطی، تکنولوژی حمل ونقل، زوال پدیده ناسیونالیسم، تخصص گرایی، نابرابری و شکاف های شدید و....ارایه می شود. 

چکیده نحوه تعامل امنیت ملی به عنوان یک متغیر ثابت که دولت ها سعی می کنند در درجه اول به تامین و حفظ آن بکوشند با آزادی بیان و حقوق بشر و هم چنین دموکراسی اهمیت زیادی دارد. هر چند بسیاری از حکومت های توتالیتر سعی کرده اند که به بهانه حفظ امنیت ملی آزادی های فردی و اجتماعی را  محدود سازند ولی بسیاری دیگر از کشورها با تکیه بر مواد 19، 20 و 21  میثاق حقوق- مدنی و سیاسی ضمن احصاء موارد مشخصی از بیانات و نوشته ها  و کنش های سیاسی آنها  از شمول عام آزادی بیان و قلم و رفتار سیاسی که لازمه دموکراسی است مستنثی کرده اند.

چکیده جلال الدین سلیمی[1]
چکیده:
جهانی شدن امری اجتناب ناپذیر و مطلوب است که با سست ساختن مرزها، جغرافیای اجتماعی را چنان متحول می سازد که مسایل داخلی و خارجی به یکدیگر گره می خورد. احساس نیاز به نظم و قدرتی جهانی که از مناسبات عادلانه در جهان یکپارچه دفاع کند، ثمره این فرایند است. هدف از  این مقاله  بررسی  مفاهیم دیپلماسی ، ارتباطات و  جهانی شدن و همچنین تحلیل تاثیراتی است که دولتها درعرصه دیپلماسی و سیاست خارجی از پدیده جهانی  شدن پذیرفته اند. بنابراین، سوالی که می توان در این نوشتار مطرح کرد این است که جهانی شدن چه تاثیری بر سیاست خارجی و به تبع آن دیپلماسی کشورها گذارده است؟ فرضیه مقاله بدین صورت می باشد: جهانی  شدن با بی اعتبار نمودن عنصر فضا و زمان و هم-چنین گسترش روز افزون فن آوری های ارتباطی و اطلاعاتی، باعث گرایش هر چه بیشتر کشورها به استفاده از قدرت نرم در سیاست خارجی که به طور ملموس در دیپلماسی فرهنگی تجلی یافته، گردیده است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و بیشتر دوره زمانی بعد از جنگ سرد را در بر خواهد گرفت.



[1]- دانشجوی دکتری تخصصی، روابط بین الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
jalal.saalimii@gmail.com
تاریخ دریافت:30/4/1399- تاریخ پذیرش:12/6/1399

چکیده  
مجید نوروزی [1]
فتحعلی همتی[2]
 
چکیده:
جهانی شدن و  رسانه های نوین همه ابعاد زندگی انسانها را دگرگون کرده اند. به همین دلیل می توان گفت که جهان و  شهروندان با سبک زندگی جدید، سیاست جدید، دموکراسی نوین و....مواجه شده اند. بنابراین همه نظریه های مرتبط با زندگی شهروندان همچون فمنیسم دچار دگردیسی شده اند. این تحول در ابعاد ماهیتی و شکلی روی داده است. در واقع هدف سوال اصلی این پژوهش ماهیت فمنیسم سایبر اعم از دلایل پیدایش، ویژگی ها و تاثیرات آن بر حقوق اجتماعی –سیاسی زنان است. در تبیین این موضوع می  توان گفت که فمنیسم سایبر گرچه به لحاظ شکلی تداوم فمنیسم های کلاسیک شناخته می شود ولی به لحاظ محتوایی مولفه هایی  همانند بازیگری زنان در رسانه ها، حمایت جهانی زنان از یکدیگر یا همسانی حقوق زن در سطح جهانی، شکل گیری دموکراسی خانوادگی، تداوم نگرش ابزاری به زن و....بازنمایی بیشتری دارند. به عبارت دیگر فمنیسم سایبر  تحت تاثیر جهانی شدن و رسانه های نوین گرچه ظرفیت هایی برای زنان ایجاد کرده است ولی با چالش هایی همانند ابزارگونگی بیشتر نسبت به گذشته، نگرش مصرف گرایانه و قدرت اقتصادی ضعیف مواجه است.



[1] - دانشجوی دکتری، علوم سیاسی(اندیشه سیاسی)، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد تاکستان،دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران: نویسنده مسئول
norozimajid177@gmail.com


[2] - دانشجوی دکتری علوم سیاسی، علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی،لامرد، ایران
تاریخ دریافت:11/6/1399-  تاریخ پذیرش:2/7/1399

چکیده
 ابراهیم متقی[1]
ایرج محمدزاده[2]
 
چکیده:
جهانی ­شدن و عصر اطلاعات تاثیرات مختلفی بر همه کشورها گذاشته است. این تاثیرات در کشورهای در حال توسعه همانند ایران متفاوت از کشورهای دیگر بوده است. تاثیرات امنیتی جهانی شدن بر کشورها با توجه به شرایط داخلی، منطقه ­ای و جهانی همانند قدرت فرهنگی، قدرت رسانه ­ای، قدرت اقتصادی و توانایی فنی بوده است. در این راستا جهانی شدن تاثیرات سخت افزاری و نرم افزاری بر ایران گذاشته است. موضوعاتی از قبیل جنگ سایبری، تشدید بحران هویت، جنگ رسانه­ ای، جنگ نرم، بیوتروریسم، بحران اخلاقی، افراط ­گرایی و براندازی نرم در راستای مولفه­ های امنیتی جهانی شدن در ایران قابل بررسی هستند.



[1]- استاد تمام،گروه علوم سیاسی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
Ebrahim_motaqi@yahoo.com


[2]- کارشناس ارشد علوم سیاسی
A.mohammadzadah@yahoo.com
تاریخ دریافت:6/10/1396- تاریخ پذیرش:19/10/1396
 

چکیده
حسن شمسینی غیاثوند[1]
 
چکیده:
واژه ناسیونالیسم از دو کلمه national به معنی ملت و ism به معنی اعتقاد تشکیل شده است. این کلمه در زبان فارسی به معنی ملت دوستی و حس استقلال ملی ترجمه شد. بعضی از پژوهشگران معتقدند که این عقیده و باور از همان دوران باستان به صورت سنتی در میان ملتها وجود داشته است. ولی این پدیده در دو قرن اخیر در شکل مدرن آن بعد از انقلاب فرانسه ظاهر شد و منشا بسیاری از حوادث و تحولات در سطوح مختلف در جهان شده است. به طوری که از آن به عنوان بمب سیاسی زمان تعبیر می­کنند. این باور سیاسی که موجب زوال حکومت‌های سنتی و ملوک الطوایفی با ملتها و نژادهای ناهمگون شد، جهان را به شکل ملت­های با ویژگی­های قومی، نژادی و فرهنگی، سیاسی مشترک به همراه دولتهای ملی در آورد. این مکتب سیاسی چندین بار نقشه جهان را تغییر داده است و موجب جنگ­های جهانی ویرانگر شد. برداشت ملتهای مختلف از ناسیونالیسم باعث شکل گیری انواع ناسیونالیسم شد.


[1]- استادیار و عضو هیئت علمی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، قزوین، ایران
shamsini_h@yahoo.com
تاریخ دریافت:26/11/1396-  تاریخ پذیرش:15/12/1396