انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا فصلنامه مطالعات منافع ملی ۲۶۴۵-۵۵۲۸ 10 40 2025 08 23 Religious policy specialists Reza Shah مختصات سیاست دینی رضاشاه 1 22 233196 FA سمیه ملکیان دانشجوی دکترای علوم سیاسی،گرایش اندیشه سیاسی، گروه علوم سیاسی واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران: نویسنده مسئول Journal Article 1970 01 01 <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 14.0pt; line-height: 115%; font-family: '2 Nazanin'; mso-ascii-font-family: Nazanin; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Nazanin; letter-spacing: -.3pt; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">همواره دین در ایران به طرز شگفت‌آوری و چشمگیری در زندگی سیاسی یک بازیگر سیاسی بوده است. حتی می­ توان گفت که بیشتر تحولات و نزاع­ های سیاسی- اجتماعی</span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 14.0pt; line-height: 115%; font-family: '2 Nazanin'; mso-ascii-font-family: Nazanin; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Nazanin; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> سیاسی معاصر ایران پیرامون دین بوده است. بنابراین مناسبات دین، سیاست و جامعه در تاریخ ایران همواره بازتولید شده است. پرسش اصلی این است که <span style="mso-spacerun: yes;"> </span>الگوی جامعه‌شناختی سیاست مذهبی رضاشاه از چه مختصات سیاسی- اجتماعی برخوردار بوده است. با بهره ­گیری از روش تحلیلی می­ توان <span style="letter-spacing: -.3pt;">گفت که رضاشاه به الگوی سکولاریسم و جدایی دولت از دین پایبند بوده است. <span style="mso-spacerun: yes;"> </span>این مقاله با تمرکز بر اوایل دوره پهلوی، قصد دارد گرایش‌ها و فرآیندهای توسعه مسیحیت در میان</span> ایرانیان و همچنین شرایطی را که در آن باورهای پروتستان توسط نوکیشان ایرانی منتقل، مورد بحث و جذب قرار گرفت، نشان دهد. در دوره رضاشاه، نوکیشان با ساختن و تصور هویت خود، با حفظ <span style="letter-spacing: -.3pt;">ارزشمند­ترین ویژگی - زبان فارسی - ایرانی باقی ماندند. بنابراین، تغییر مذهب با مفهوم</span> ایرانیت مرتبط بود، اما جایگزینی برای سیاست ملی دولت در آن زمان بود. <span style="mso-spacerun: yes;"> </span>یافته‌های پژوهش بیانگر <span style="letter-spacing: -.3pt;">است که سیاست مذهبی رضاشاه هم ابعاد سلبی و هم ایجابی همچون رواج ناسیونالیسم رمانتیک، جدایی دین از حکومت، اصلاحات تفکیک سیاست ورزی از سایر موضوعات در</span> جامعه، گذار از سنت­گرایی به مدرن گرایی و نوگرایی دینی بود.</span> https://www.jnis.ir/article_233196_8a3fb6ec24d64806fe20d1f8071e0183.pdf