فصلنامه مطالعات منافع ملی

چکیده جنگ غزه که در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، به دلیل تلفات انسانی قابل توجه، خسارات گسترده مورد توجه جهانی قرار گرفته است.  طبق گزارش ­ها ده‌ها هزار نفر در طول جنگ اسرائیل علیه غزه کشته شده‌اند. خسارات اقتصادی نیز به همان اندازه قابل توجه بوده است. به طوری که خسارات اقتصادی به میلیاردها دلار رسیده و اقتصاد غزه را که از قبل نیز در وضعیت دشواری قرار داشت، بیشتر فلج کرده است. سوال و هدف بنیادین این پژوهش رویکرد رسانه­ ها بخصوص رسانه­ های عربی قدرتمند منطقه یعنی الجزیره و العربیه به بحران غزه در سال 2023 و ادامه این بحران است. با اتخاذ تحلیل محتوا می­توان گفت که شدت و مقیاس این فاجعه انسانی نیاز به بررسی دقیق‌تر پوشش آن در رسانه‌های بین‌المللی دارد. پوشش جنگ غزه در رسانه‌های جریان اصلی غربی به دلایل مختلف مشکل‌ساز بوده است. بر اساس بررسی موسسه رسانه‌ای الجزیره در ماه ژانویه، عوامل بسیاری مانند روال‌های رسانه‌ای، سیاست‌های سازمانی و سیستم‌های اجتماعی بر پوشش روزنامه‌نگاری این جنگ موثر بوده و بر عمق و غنای روایت‌ها تأثیر گذاشته است. البته باید گفت که رسانه‌های جریان اصلی در رابطه با تولیدات خود در مورد غزه با موانعی از جمله موانع سیاسی، چالش‌های ایدئولوژیک و محدودیت‌های لجستیکی مواجه بوده‌اند. در واقع می­توان گفت که رسانه­ های خبری الحزیره و العربیه در برخی ابعاد همچون مسایل انسانی، حقوق بشر و حقوق کودک، نقض حقوق بین الملل از سوی اسراییل و لزوم توقف جنگ اتفاق نظر داشتند ولی در برخی موارد همچون آینده حماس، نقش امریکا در رفع بحران، آینده جریان مقاومت، صلح ابراهیم و انفکاک رفتار اسراییل با نتانیاهو اختلاف رویکرد داشتند.