فصلنامه مطالعات منافع ملی

چکیده بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، روسیه به عنوان بازیگر منطقه ای، دخیل در تحولات قفقاز جنوبی است. سوال اصلی این پژوهش این است که بحران قفقاز جنوبی چه تاثیراتی بر سیاست‌گذاری‌های امنیت فدراسیون روسیه بخصوص در سال های 2022- 2020 داشته است. بر اساس روش توصیفی-تحلیلی می توان گفت که بحران قفقاز جنوبی با توجه به واقعیت‌های ژئوپلیتیکی و اقتصادی منطقه خارج نزدیک موجب افزایش دیپلماسی رفت و برگشت و ارتقای سیاست‌های واقع‌گرایانه ژئوپلیتیکی فدراسیون روسیه و کاهش جایگاه کلیت پیمان امنیت دسته جمعی کشورهای مشترک‌المنافع گردیده است. آنچه در قفقاز جنوبی بیشترین اهمیت را برای روسیه داشته، ایجاد مانع در مقابل حضور و نفوذ غیر قابل کنترل بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای، تضمین امنیت مرزهای جنوبی و مقابله با تهدیدات برهم زننده امنیت مورد نظر خود و در نهایت مانع تراشی در مقابل فروپاشی مجدد این کشور بخصوص در قفقاز شمالی بوده است.

چکیده  
زهرا حسین پور[1]
 
چکیده:
روابط خارجی ایران و آذربایجان را می توان از زاویة نظریه های گوناگون مورد بررسی قرار داد. یکی از این نظریه ها، دیدگاه سازه انگاری است. انتظار می رفت که بعد از استقلال جمهوری آذربایجان سطح بالای همکاری ها را بین دو کشور داشته باشیم. با درنظر گرفتن مفاهیم سازه انگاری، سؤال اصلی نوشتار این است که از این دیدگاه، چه عواملی بیشتر بر سردی روابط ایران و جمهوری آذربایجان اثرگذار بوده است؟ از زمان فروپاشی شوروی و استقلال جمهوری آذربایجان، روابط تهران- باکو در سطح مطلوبی قرار داشته و با فراز و نشیب هایی در دو دهه اخیر همراه بوده است. عواملی مانند برخورداری از اشتراکات تاریخی و فرهنگی و وجود پتانسیل های موجود برای همکاری های اقتصادی به عنوان محرکی برای گسترش روابط دو طرف به حساب می آید. اما در عین حال این روابط با عوامل بازدارنده ای از قبیل: تداوم اختلافات در مورد رژیم حقوقی دریای خزر، روابط با رژیم اسرائیل و... از جانب آذربایجان روبرو است. این پژوهش با اشاره ای کوتاه به پیشینه روابط ایران و جمهوری آذربایجان، فرصت ها و چالش ها روابط بین دو کشور را مورد بحث و بررسی قرار می دهد.



[1]- کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
zara.hoseinpour@ut.ac.ir