فصلنامه مطالعات منافع ملی

چکیده منطقه گرایی و اتحادیه های اقتصادی، سیاسی و نظامی یکی از عناصر قدرت و روابط کشورهای در عصر جهانی شدن محسوب و ناتو یکی از اتحادیه های قدرتمند نظامی شناخته می شود که بر رفتار کشورهای عضو بسیار تاثیرگذار بوده است. با تهاجم روسیه به اوکراین، نقش ترکیه در ناتو بار دیگر به موضوع بحث فکری تبدیل شد و بسیاری از ناظران استدلال می کنند که احیای قدرت روسیه منجر به بازگشت ترکیه به ائتلاف به عنوان یک عضو خوب خواهد شد. سوال و هدف محوری پژوهش روابط ترکیه و ناتو در سال های 2014 تا 2023 است. با روش توصیفی- تحلیلی می توان گفت که ترکیه اغلب به عنوان شریک ارزشمند و فداکار ناتو توصیف می شود. نقش، دفاع و هویت ترکیه همواره توسط اعضای اروپایی مورد تردید بوده است اما این بحث‌ها در مورد ترکیه، توسط ایالات متحده بر اساس منافع خود هدایت و/یا سرکوب می‌شد و آمریکا حامی اصلی ترکیه در اتحاد علیه مخالفان و انتقاد اروپایی ها در ازای پایبندی ترکیه به سیاست های آمریکا به حساب می آید. در واقع، تفاوت بین آنها از مسائل مبتنی بر امنیت به مسائل هویتی گسترده تر و عمده تر تبدیل شد. عناصر و مولفه هایی مختلفی در روابط ترکیه و ناتو در سطح بین المللی، منطقه ای و داخلی تاثیرگذار بودند. چنانکه می توان به عناصری همچون بودجه نظامی ناتو و امریکا، روابط نظامی ترکیه و امریکا، پایگاه اینرجلیگ در ترکیه، مهاجران و اروپا، مواد مخدر و اروپا، اسلام گرایی و ترکیه و اروپا، روابط روسیه با اروپا و ترکیه و.... اشاره کرد.

چکیده
چکیده:
در عصر جهانی شدن امنیت متحول شده است. در واقع پیچیدگی­ های امنیت بسیار افزایش یافته است. چنانکه این پیچیدگی را می­توان در کاهش قدرت امنیتی دولتها، نقش بازیگران منطقه­ ای و فراملی در شکل­ گیری امنیت، افزایش جایگاه امنیت اقتصادی و فرهنگی در نظر گرفت. با توجه به چنین شرایطی و همچنین خصوصیات خاص خلیج فارس رویکرد امنیتی امریکا در خلیج فارس متحول شد. این رویکرد مبتنی بر  نقش کشورهای منطقه ­ای در ایجاد امنیت و توزان قدرت و همچنین محور افقی همچون یعنی اصلاح بازار آزاد، نهادسازی، آموزش و پرورش پیشرفته و رسانه ­های پویا، حاکمیت قانون و دموکراسی گام به گام تلقی می­شود. همچنین بر عناصری همچون فروش گسترده تسلیحات متعارف به کشورهای حامی غرب، عدم دستیابی هیچ کشوری در منطقه به سلاح­ های کشتار جمعی، حفظ رابطه خوب با کشورهای عرب منطقه را شامل می­ شود.
واژگان کلیدی: امریکا، امنیت، خلیج فارس، ایران، تسلیحات
تاریخ دریافت: 28/10/1401 – 27/11/1401

چکیده
امنیت در همه ابعاد آن یکی از مهمترین وظایف دولت ها از گذشته تاکنون بوده است. در سده بیست و یکم اهمیت و جنبه های امینت همانند امنیت سایبری و روانی بیش از گذشته شده است. بعد امنیت اجتماعی از اهمیت خاصی برخوردار بوده است چرا که خاستگاه ابعاد دیگر امنیت در یک جامعه شناخته می شود. بالطبع در نگرش امام خمینی^(ره) و مقام معظم رهبری به مقوله امنیت تاکید شده است. هدف محوری این پژوهش واکاوی ابعاد امنیت اجتماعی در آرا امام خمینی^(ره) و مقام معظم رهبری است. با توجه به بنیان های هستی شناختی و انسان شناختی  امام خمینی^(ره) و مقام معظم رهبری می توان گفت که در ارا امام خمینی^(ره) و مقام معظم رهبری چه در سطح کلان و چه در سطح خرد به امنیت اجتماعی پرداخته شده است. چنانکه در ابعاد کلان می توان به احساس امینت در جامعه، عدالت آموزشی، وفاق و مشارکت همگانی، همزمانی بعد درونی (معنوی) امنیت با بعد عینی و مادی، عدالت اجتماعی و احساس برابری در بین شهروندان اشاره کرد. در سطح خرد می توان عناصری همانند کاهش قوانین تبعیض آمیز، مبارزه به شکاف طبقاتی و اجتماعی، رسیدگی همه جانبه اقتصادی، آموزشی و... به محرومین جامعه، انتخابات، نظارت بر عملکرد نهادها و مدیران، مبارزه با فساد اداری و...مورد تاکید قرار داد.


تاریخ دریافت:10/4/1401- تاریخ پذیرش: 29/5/1401

چکیده نظریة خلیفه ـ سلطان در حقیقت بازتولید شرایط پراگماتیک جامعه اسلامی بود: ظهور خاندان های حکومتگر و بالاخص ترکان به عنوان بازوی نظامی ممالک اسلامی از یک سو منجر به استقرار قدرت سلطان و اقتدار معنوی خلیفه شد و از سوی دیگر درصدد توجیه فقهی نظم جدید به عنوان یکی دیگر از شیوه های کسب قدرت برآمد. در این نظریه دو رویکرد قرینه وجود دارد. در رویکرد اول اندیشه گران سیاسی بر آنند تا نظام تغلبیه را توجیه و تصدیق فقهی کنند و دیگر اینکه برقرای امنیت را علت اساسی این تصدیق قرار دهند. بنابراین غلبه و امنیت جوهرة اصلی این نظریه است که در یک رابطه متقابل فهم و درک می شود. در این جستار کوشش بر این است تا مقولة امنیت را با توجه به آرای اندیشه گرانی چون نظام الملک ، غزالی و ماوردی در چارچوب نظریه خلیفه ـ سلطان مورد بررسی و تحلیل قرار دهیم.

چکیده رویکرد مقام معظم رهبری به همه موضوعات همچون سیاست خارجی نشات گرفته از مبانی سیاست خارجی در اسلام همچون عدالت، توحید، اصل نفی سبیل و پایبندی به معاهدات بوده است. گرچه در جهت پیشبرد این اهداف و محورها باید متناسب با مقتضیات زمان ومکان الگوهای رفتاری خاصی همچون نرمش، انعقاد قرارداد و.. اتخاذ کرد. هدف و محور اصلی پژوهش بررسی ماهیت الگوهای رفتاری مقام معظم رهبری در سیاست خارجی یعنی عزت، حکمت و مصلحت  در سیاست خارجی است. در تجزیه و تحلیل این سوال، به موضوعاتی همچون کالبد شکافی مفاهیم عزت، مصلحت و حکمت در سیاست خارجی و ارتباط آن با امت گرایی، ظلم ستیزی، گسترش اسلام، مذاکره با دشمنان، نرمش قهرمانانه، منافع ملی، قدرت و نفوذ منطقه ای، امنیت، اقتدار ملی  و....پرداخته شده است

چکیده
 ابراهیم متقی[1]
ایرج محمدزاده[2]
 
چکیده:
جهانی ­شدن و عصر اطلاعات تاثیرات مختلفی بر همه کشورها گذاشته است. این تاثیرات در کشورهای در حال توسعه همانند ایران متفاوت از کشورهای دیگر بوده است. تاثیرات امنیتی جهانی شدن بر کشورها با توجه به شرایط داخلی، منطقه ­ای و جهانی همانند قدرت فرهنگی، قدرت رسانه ­ای، قدرت اقتصادی و توانایی فنی بوده است. در این راستا جهانی شدن تاثیرات سخت افزاری و نرم افزاری بر ایران گذاشته است. موضوعاتی از قبیل جنگ سایبری، تشدید بحران هویت، جنگ رسانه­ ای، جنگ نرم، بیوتروریسم، بحران اخلاقی، افراط ­گرایی و براندازی نرم در راستای مولفه­ های امنیتی جهانی شدن در ایران قابل بررسی هستند.



[1]- استاد تمام،گروه علوم سیاسی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
Ebrahim_motaqi@yahoo.com


[2]- کارشناس ارشد علوم سیاسی
A.mohammadzadah@yahoo.com
تاریخ دریافت:6/10/1396- تاریخ پذیرش:19/10/1396