فصلنامه مطالعات منافع ملی

چکیده همواره دین در ایران به طرز شگفت‌آوری و چشمگیری در زندگی سیاسی یک بازیگر سیاسی بوده است. حتی می­ توان گفت که بیشتر تحولات و نزاع­ های سیاسی- اجتماعی سیاسی معاصر ایران پیرامون دین بوده است. بنابراین مناسبات دین، سیاست و جامعه در تاریخ ایران همواره بازتولید شده است. پرسش اصلی این است که  الگوی جامعه‌شناختی سیاست مذهبی رضاشاه از چه مختصات سیاسی- اجتماعی برخوردار بوده است. با بهره ­گیری از روش تحلیلی می­ توان گفت که رضاشاه به الگوی سکولاریسم و جدایی دولت از دین پایبند بوده است.  این مقاله با تمرکز بر اوایل دوره پهلوی، قصد دارد گرایش‌ها و فرآیندهای توسعه مسیحیت در میان ایرانیان و همچنین شرایطی را که در آن باورهای پروتستان توسط نوکیشان ایرانی منتقل، مورد بحث و جذب قرار گرفت، نشان دهد. در دوره رضاشاه، نوکیشان با ساختن و تصور هویت خود، با حفظ ارزشمند­ترین ویژگی - زبان فارسی - ایرانی باقی ماندند. بنابراین، تغییر مذهب با مفهوم ایرانیت مرتبط بود، اما جایگزینی برای سیاست ملی دولت در آن زمان بود.  یافته‌های پژوهش بیانگر است که سیاست مذهبی رضاشاه هم ابعاد سلبی و هم ایجابی همچون رواج ناسیونالیسم رمانتیک، جدایی دین از حکومت، اصلاحات تفکیک سیاست ورزی از سایر موضوعات در جامعه، گذار از سنت­گرایی به مدرن گرایی و نوگرایی دینی بود.

چکیده
حسن شمسینی غیاثوند[1]
 
چکیده:
واژه ناسیونالیسم از دو کلمه national به معنی ملت و ism به معنی اعتقاد تشکیل شده است. این کلمه در زبان فارسی به معنی ملت دوستی و حس استقلال ملی ترجمه شد. بعضی از پژوهشگران معتقدند که این عقیده و باور از همان دوران باستان به صورت سنتی در میان ملتها وجود داشته است. ولی این پدیده در دو قرن اخیر در شکل مدرن آن بعد از انقلاب فرانسه ظاهر شد و منشا بسیاری از حوادث و تحولات در سطوح مختلف در جهان شده است. به طوری که از آن به عنوان بمب سیاسی زمان تعبیر می­کنند. این باور سیاسی که موجب زوال حکومت‌های سنتی و ملوک الطوایفی با ملتها و نژادهای ناهمگون شد، جهان را به شکل ملت­های با ویژگی­های قومی، نژادی و فرهنگی، سیاسی مشترک به همراه دولتهای ملی در آورد. این مکتب سیاسی چندین بار نقشه جهان را تغییر داده است و موجب جنگ­های جهانی ویرانگر شد. برداشت ملتهای مختلف از ناسیونالیسم باعث شکل گیری انواع ناسیونالیسم شد.


[1]- استادیار و عضو هیئت علمی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، قزوین، ایران
shamsini_h@yahoo.com
تاریخ دریافت:26/11/1396-  تاریخ پذیرش:15/12/1396